Anonimowe wnioski o udostępnienie informacji publicznej – rozpoznanie

autor zdjęcia: mat. pras.

źródło: Rzeczpospolita

Dopuszczalność anonimowych wniosków o informację publiczną budzi spory. Jedni wskazują na ryzyko nadużyć, inni na potrzebę ochrony wnioskodawców. Po czyjej stronie jest prawo?

Wśród wymogów formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) brak jest przepisu mówiącego o obowiązku ujawnienia imienia i nazwiska lub nazwy wnioskodawcy. Ma to kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tego problemu, zwłaszcza z perspektywy konstytucyjnej.

Prawo i jego wykładnia

Po pierwsze, ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej w myśl art. 61 ust. 3 Konstytucji RP mogą mieć podstawę wyłącznie w ustawie. Po drugie, jak stanowi wprost art. 51 ust. 1 Konstytucji RP: Nikt nie może być obowiązany inaczej niż na podstawie ustawy do ujawniania informacji dotyczących jego osoby. Po trzecie, istnieje poważna wątpliwość, czy zakaz anonimowego wnioskowania o udostępnienie informacji publicznej nie godziłby w istotę tego prawa wbrew art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, uniemożliwiając korzystanie z tego uprawnienia bez ponoszenia osobistego ryzyka przez szereg grup społecznych i zawodowych.

Na kanwie tych norm prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny w przeszłości niejednokrotnie potwierdził możliwość anonimowego wnioskowania o udostępnienie informacji publicznej. Przykładowo w wyroku z 14 listopada 2019 r., I OSK 692/18 stwierdził, że: „W przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej brak jest nakazu, aby wnioskodawca musiał podać swoje dane osobowe, albowiem może informację uzyskać ustnie, może...